Bajki i opowiadania

Piotruś i Emocje

Tytułowym bohaterem bajki jest 6-letni Piotruś, który do tej pory nie zwracał uwagi na swoje uczucia – na to, kiedy się pojawiają i jakie one są. Zmienia się to, gdy spotyka na swojej drodze sześć sympatycznych stworków – Radość, Złość, Strach, Smutek, Wstyd i Zaciekawienie. Nowi przyjaciele pomagają mu lepiej zrozumieć swoje własne emocje.

Piotruś i Smutek

Dalsze losy Piotrusia i jego przygody z zapoznanymi stworkami. Ważna refleksja z tej części bajki jest taka, że czasami w sytuacji, która wywołuje u dziecka smutek, zachowuje się ono tak, jakby było złe a nawet wściekłe. Może to zmylić otoczenie i wywołać również nieprzyjemną reakcję dorosłych. Dlatego trzeba uważnie spojrzeć, czy czasem gdzieś nie ukrył się smutek 🙂

Piotruś i Złość 

Piotruś znów spotka się z rozkrzyczaną, czarną, kosmatą kulką. Tym razem towarzyszyć im będzie jeszcze jeden stworek.

Piotruś i Strach

Każdy czegoś się boi, nawet najdzielniejszy, najodważniejszy człowiek. Piotruś spróbuje poradzić sobie ze swoim własnym strachem. Oczywiście pomoże mu w tym dawny znajomy stworek 🙂

Ola i Strach

To bajka pomocna dla dzieci, które chciałyby poradzić sobie z własnymi “strachami”. Bohaterka Ola pokazuje, że można stawić im czoło i sprawić, że staną się mniej groźne. Dopełnieniem bajki może być wykonanie przez dziecko rysunku, na którym przedstawi, jak wyglądałby jego własny Strach, a następnie dorysowanie czegoś, co sprawi, że ten Strach będzie wyglądać mniej groźnie lub nawet zabawnie.

Spadająca Gwiazda

Jest to bajka o przyjaźni… bajka o tym, że w życiu nie jest najważniejsze, by być lepszym od innych, a przyjacielem wcale nie jest ten, kto obsypuje komplementami i podarunkami.

Samotny Chłopiec

Jest to opowiadanie o przyjaźni. Jego bohater to cichy i spokojny chłopiec, na którego inni nie zwracają uwagi. Jednak dzięki przyjaźni zyskuje odwagę i wiarę w siebie.

Jak wykorzystać to opowiadanie do celów terapeutycznych, np. dla dzieci, które są podobnie jak bohater, ciche, spokojne, nieśmiałe, nie czują się pewnie w towarzystwie rówieśników? – Dzieci mogą zastanowić się, co ciekawego, ważnego dla nich mają i o czym mogłyby opowiedzieć innym, np. zwierzątko, jakieś swoje hobby, zainteresowania, może jakiś ciekawy, interesujący przedmiot, a może wspomnienia, opowieści, pamiątki z jakiejś swojej podróży. Jeśli się dobrze zastanowimy każdy znajdzie coś ciekawego do powiedzenia o sobie, coś o czym można opowiedzieć innym i co sprawia, że jesteśmy ciekawymi osobami, które warto poznać bliżej. Takie interesujące rzeczy można najpierw przedstawić na rysunku i dla wprawy opowiedzieć komuś bliskiemu.

Zając Marcel

Ta bajka może być pomocna dla “małych perfekcjonistów”, dla dzieci, które chciałyby być we wszystkim najlepsze i trudno jest im poradzić sobie, gdy coś im nie wyjdzie. Po przeczytaniu bajki warto jeszcze porozmawiać z dzieckiem, a to kilka pomocnych pytań do wspólnego przedyskutowania 🙂

  1. Czy dla Marcela to było łatwe zadanie, żeby być we wszystkim najlepszym?
  2. Jak czuły się inne zwierzęta, gdy przychodziły po pomoc do Marcela?
  3. Jak zareagowały zwierzęta, gdy Marcel nie był już we wszystkim najlepszy?
  4. Jak się wtedy czuł Marcel (na początku i później)?
  5. Gdybyś spotkał zmartwionego Marcela tuż po jego wypadku, co byś mu poradził? Jak byś go pocieszył?
  6. Czy znasz kogoś, kto wszystko wie i wszystko potrafi?

Król i Poddany

Ta krótka bajka może być pomocne szczególnie dla dzieci, które chciałyby, żeby inni robili zawsze to, czego one pragną, które chciałyby zawsze wygrywać, dostawać najlepsze rzeczy. Przydatne może być też do pracy z grupami dziecięcymi, gdy chcemy porozmawiać o tym, że każdy z nas jest tak samo ważny i nie powinniśmy wyróżniać osób lepszych i gorszych.

W grupie dzieci można także zaproponować zabawę w króla i poddanych:

Każde dziecko po kolei wciela się w rolę króla i pokazuje dowolne ruchy, czynności, które jego poddani muszą naśladować, może też rozkazać swoim poddanym, by coś dla niego zrobili, np. podali jakiś przedmiot (lub też dzieci mogą dobrać się w pary i na zmianę być raz królem a raz poddanym). Później warto omówić z nimi, jak się czuli w tej zabawie, czy lubią, gdy ktoś im rozkazuje, czy sami czasem rozkazują innym. Następnie można urządzić burzę mózgów i zastanowić się, jak możemy się wobec siebie zachowywać, żeby każdy w grupie czuł się tak samo ważny.

Król dżungli

To krótka bajka, którą można wykorzystać w grupie, np. w przedszkolu, gdy pojawiają się wrogie, bądź agresywne zachowania dzieci wobec siebie. Bajkę można uatrakcyjnić poprzez dołączenie do niej obrazków przedstawiających występujące w nim postaci zwierząt oraz obrazków przedstawiających towarzyszące bohaterom uczucia, które także wymienione są w bajce (smutek, strach, złość, wstyd, szczęście). Obrazki te mogą być rozłożone przed dziećmi tak, by mogły wskazywać ten, który w danym momencie pojawia się w trakcie czytania.

Przytulandia 

Bajka ta pokazuje, że dobrze jest być blisko innych, ale każdy potrzebuje też czasu dla siebie. Przyjemnie jest być radosnym, ale czasami doświadczamy też nieprzyjemnych emocji takich jak złość czy smutek. Każdy z nas ma też coś, co można nazwać granicami osobistymi. Z niektórymi osobami lubimy być bardzo blisko, chętnie się do nich przytulamy, a z innymi osobami utrzymujemy większy dystans. Są osoby, którym nie przeszkadza, gdy ktoś chce podejść do nich bardzo blisko, a nawet złapać za rękę czy pogłaskać, ale są też tacy, którzy nie czują się wtedy dobrze. Niektórzy lubią bardzo gdy się ich przytula, głaszcze, gilga, a inni nie. Bajka może być pomocna dla dzieci, które zaprzeczają swoim nieprzyjemnym emocjom, chciałyby czuć się i być postrzegane jako cały czas radosne. Również dla dzieci, które przekraczają granice osobiste innych, które nie mają świadomości tego, że ich zachowanie może być dla drugiej osoby nieprzyjemne.

Przytulandia cz. I

Przytulandia cz. II

Przytulandia cz. III

Przytulandia cz. IV

Zabawy i zadania do wykorzystania razem z bajką

Niecierpliwy Nikodem

To opowiadanie o chłopcu, który chciał, żeby wszystkie przyjemne rzeczy działy się już, natychmiast. Tak samo chciał zdobyć przyjaciela. Jednak dzięki pewnemu zadaniu, które wyznaczyła mu jego mama, zrozumiał, że potrzeba do tego czasu i cierpliwości, że najpierw trzeba kogoś dobrze poznać.

 Zadanie, które można wykorzystać razem z opowiadaniem:

Na dużym arkuszu papieru rysujemy kwiat (środek i płatki dookoła). Zadaniem dzieci jest wyobrazić sobie, że poznały nową osobę, z którą chciałyby się zaprzyjaźnić. W środek narysowanego kwiatu wpisujemy słowo PRZYJACIEL, a w każdym płatku zapisujemy jedno pytanie, które dzieci chciałyby zadać swojemu nowemu koledze/ koleżance, żeby czegoś się o nim dowiedzieć – np. “W co lubisz się bawić?”, “Czy masz rodzeństwo?”, “Co lubisz jeść?”. Następnie dzieci w parach zadają sobie nawzajem te pytania, później mogą również na forum grupy opowiedzieć, czego dowiedziały się o swoim koledze/ koleżance.

 Przyjaciele z szuflady 

Bajka „Przyjaciele z szuflady” powstała dla 8-letniego chłopca, którego rodzice poprosili o pomoc w motywowaniu go do wykonywania jego codziennych zadań, gdyż ostatnio „złapał lenia” 🙂

Zabawy i zadania do wykorzystania razem z opowiadaniem “Przyjaciele z szuflady”

Kraina Różności

Bajka ta pokazuje, że choć czasami bardzo się od siebie różnimy, to każdy z nas ma w sobie coś wyjątkowego, każdy ma jakieś umiejętności. To, co na pierwszy rzut oka może nam się wydawać czyjąś wadą, przy bliższym poznaniu może okazać się czymś wartościowym.

Bajkę tą można wykorzystać w grupie, by porozmawiać z dziećmi o tym, że choć się od siebie różnimy, to każdy zasługuje na szacunek, że każdy ma też swoje wyjątkowe cechy, umiejętności.

Razem z bajką można wykorzystać też zabawy takie jak np.:

  • rysowanie swoich portretów, z których później stworzymy wystawę
  • szukanie podobieństw i różnic między sobą
  • mówienie sobie nawzajem miłych rzeczy na temat wyglądu, zachowania, umiejętności
  • “rozbitkowie na bezludnej wyspie” – gdybyśmy rozbili się na bezludnej wyspie, to czym każdy z nas mógłby się tam zająć, żeby ułatwić pozostałym wspólne życie, jakie swoje cechy i umiejętności moglibyśmy wykorzystać?

 

 Pożegnanie ze smutkiem

Czasami wśród wielu małych i dużych smutków trudno jest znaleźć powód do radości. Może warto jednak spróbować?

Prawda i kłamstwo

Bajka, którą wykorzystałam w czasie zajęć w grupie przedszkolnej. Do bajki dołączyłam także zabawę “Prawda czy kłamstwo?”:

Potrzebne będą “kwiaty” oraz “kolce” lub coś co będzie je symbolizować 🙂 np. koraliki, kulki z bibuły itp.  Siadamy na dywanie tak, by przed nami była wolna przestrzeń. Nauczyciel mówi różne informacje, które mogą dotyczyć dzieci, różnych osób, zdarzeń itp. Informacje te mogą być prawdziwe lub fałszywe, np. “Kasia ma młodszą siostrę”, “Tomek lubi zupę pomidorową”, “Poniedziałek to pierwszy dzień tygodnia”. Za każdym razem dzieci mówią, czy jest to prawda czy kłamstwo. Jeśli nauczyciel powiedział prawdę, to rzuca na podłogę kwiat, jeśli kłamstwo – kolec. Gdy już wszystkie kwiaty i kolce zostaną rozsypane, dzieci wstają i muszą przemieszczać się po dywanie tak, by nie dotknąć kolców.

Smoczy Kodeks

To bajka o małym smoku Feliksie, który robił tylko to, na co miał ochotę, nie zwracając uwagi na ważne zasady. Jak to się stało, że został wspaniałym i dzielnym królem smoków? 🙂

Zadanie do wykonania dla dzieci i rodziców:

Stwórzcie swój własny Kodeks z ważnymi dla was zasadami, a pod nim odrysujcie wasze “smocze łapy” 🙂

Dziwak z Wyspy Środkowej

To bajka o chłopcu, który był zupełnie inny niż osoby w jego najbliższym otoczeniu i z tego powodu został nazwany “Dziwakiem”. Chłopiec czuł się bardzo samotny, ale cały czas wierzył, że znajdzie przyjaciela.

Maszyna do szczęścia

Bajka o rodzinie, w której zmieniły się elementy – jeden tata odszedł, ale po pewnym czasie pojawił się “nowy tata”.

Świetliści

Bajka o tym, że skrywanie wszystkich swoich uczuć i myśli może stać się ogromnym ciężarem. Nie wszystkim osobom możemy zaufać i zwierzyć się ze swoich radości i zmartwień, ale warto opowiedzieć o nich tym, którzy są nam na prawdę bliscy.

Po przeczytaniu bajki, można wykonać następujące zadania:

  • Pomyśl, z kim możesz bezpiecznie porozmawiać o najważniejszych dla ciebie sprawach?
  • Przedstaw jakąś ważną dla ciebie myśl lub uczucie za pomocą rysunku, obrazu, który mógłby wydobyć się z twojego umysłu.
  • Wyobraź sobie, że twoje uczucia: radość, złość, strach i smutek przybrały jakąś widzialną postać. W co mogłyby się zamienić?

Tymek, Samoś i Inaczek

Bajka dla dzieci, które nie lubią zmian, które czują się bezpiecznie tylko wtedy, gdy wszystko toczy się swoim stałym rytmem, a dookoła są najbardziej im znane osoby. Jeden z bohaterów spróbuje im pomóc oswoić się z różnymi drobnymi zmianami i nowościami 🙂

Zadania i ważne sprawy do omówienia po bajce:

Jak wyobrażasz sobie Samosia i Inaczka? Namaluj ich portrety.

Jak myślisz, co tata powiedział Tymkowi w przedszkolu?

Czy masz jakieś swoje ulubione osoby, rzeczy, zajęcia, które bardzo dobrze znasz? Jak się czujesz gdy z nimi jesteś, gdy się nimi zajmujesz?

Jak się czujesz, gdy coś dzieje się inaczej niż zwykle?

Jeśli czujesz się wtedy niepewnie, co możesz zrobić, żeby poczuć się lepiej?

Jak myślisz, czy nowe rzeczy, osoby, zajęcia mogą okazać się fajne?

Zastanów się, czy wszystkie rzeczy, osoby, zajęcia, które dobrze znasz i lubisz były ci od początku tak dobrze znane? Czy może kiedyś ich nie znałeś i dopiero musiałeś je poznać? Co by było, gdybyś wtedy nie dał im szansy?

Głowa pełna pomysłów

Czyli trochę o upartych 🙂

Jak wykorzystałam bajkę w grupie przedszkolnej:

Na osobnych kartkach przygotowałam chmurki (takie “dymki myślowe” jak w komiksach) żółtą, niebieską, zieloną i czerwoną a w nich obrazki przedstawiające pomysły z bajki. Zazwyczaj gdy czytam dzieciom bajkę, to one ją razem ze mną odgrywają, więc i tym razem podzieliłam role: chłopiec – główny bohater, mama, tata oraz cztery chmurki z pomysłami. W trakcie czytania i odgrywania żółtą chmurkę najpierw trzyma chłopiec. Pozostałe chmurki przedstawiają chłopcu jego rodzice. Później gdy chłopiec zasypia, chmurki przejmują pozostali wybrani aktorzy i teraz każdy z nich trzyma swoją chmurkę z pomysłem. W trakcie czytania robimy przerwy i zastanawiamy się, jak się czuł chłopiec w różnych momentach bajki, jak się czuli jego rodzice.                                                                                                                                Po przeczytaniu i odegraniu bajki zastanawiamy się, co to znaczy być upartym, kiedy taka cecha się przydaje, a kiedy może nam utrudniać różne rzeczy, czy łatwo jest dogadać się z kimś upartym itp.

Na koniec zabawa “Szybkie pomysły”:

Jedna osoba mówi np: Gdybym nie mógł oglądać telewizji, to…                                  Wtedy pozostali muszą jak najszybciej znaleźć jakiś pomysł i głośno go powiedzieć.

Potem inna osoba mówi, np: Gdybym nie mógł zjeść słodyczy, to…                       itd.

Złość i góra lodowa

Bajka inspirowana metaforą góry lodowej – widzimy to co na powierzchni, często nie zdając sobie sprawy, co kryje się pod nią. A tymczasem… pod pretekstem bajki dla dzieci kryje się tu bajka dla dorosłych 😉

Zmartwiona Głowa

Czy wiecie, że każdy z nas ma w sobie wspaniałą, ogromną moc, która może nam pomóc w wielu codziennych zmartwieniach? Coś tak prostego i naturalnego, z czego często nie zdajemy sobie sprawy i na co nie zwracamy uwagi. Przeczytajcie i sprawdźcie sami 🙂

Dziewczynka spod Gwiazdozbioru Żyrafy

Czasem coś co jest częścią nas wyróżnia nas od innych – coś w naszym wyglądzie, charakterze… Czasem czujemy się z tym źle, zwłaszcza gdy inni nie akceptują nas takimi, jakimi jesteśmy. Ta bajka jest o dziewczynce, która dzięki miłości rodziców zrozumiała, że jest po prostu sobą.

Jesienny liść

Bajka inspirowana książką “Uważność i spokój żabki” autorstwa Eline Snel, poruszająca temat umiejętności “odpuszczania” pewnych spraw. Niesie ona ze sobą przesłanie skierowane zarówno do dzieci jak i do dorosłych. Czasami mamy jakiś cel, czegoś bardzo pragniemy, a gdy nie możemy tego mieć, czujemy złość i frustrację. Również w relacji, którą tworzymy z dzieckiem zdarza się, że zaczynamy tą relację postrzegać jako walkę o to, kto rządzi. Tymczasem uważność pomaga nam zastanowić się nad tym, czy nasze działania mają nadal sens, czy może warto czasami odpuścić i pozwolić, by sprawy toczyły się swoim naturalnym biegiem?

Wyspa Elfów

Być pierwszym, najlepszym, najważniejszym… tak, są takie potrzeby. Czy słuszne? Rozsądne? Nie wiem, ale są. Ta bajka w grupie dzieci 6-letnich pomogła nam porozmawiać o tym, że te potrzeby są ważne dla ich „posiadacza”, silne i trudne do spełnienia, gdy wokół więcej jest takich podobnych J Nie mówiliśmy, że to brzydko i źle, gdy ktoś chce zawsze wygrywać i obraża się na innych, jeśli to się nie uda. Zastanawialiśmy się, skąd takie potrzeby się u nas biorą, kto jest gotowy, by czasem ustąpić pierwszeństwa innym, a dla kogo jest to jeszcze trudne i potrzebuje czasu. Wykorzystaliśmy też makietę wyspy i kolorowe pompony, które udawały elfy, żeby powiedzieć sobie, kiedy lubimy być razem z innymi (na wielkiej wspólnej wyspie), a kiedy potrzebujemy pobyć trochę sami (każdy na swojej własnej małej wysepce).

Niemiś 

Kto potrafi mówić innym NIE tak bez wahania i wyrzutów sumienia, ręka w górę 🙂 Słowo NIE bywa bardzo potrzebne i bardzo kłopotliwe. Krótkie, proste i trudne 🙂

Dodaj komentarz